
Radiator ontluchten sleutel kiezen en gebruiken
, door Admin, 6 min lezen

, door Admin, 6 min lezen
Een radiator ontluchten sleutel kiezen en gebruiken? Lees welk model past, hoe u veilig ontlucht en wanneer een storing om een vakman echt nodig is.
Een radiator die bovenaan koud blijft terwijl de onderkant wel warm wordt, bevat meestal lucht. Met een radiator ontluchten sleutel lost u dat vaak binnen enkele minuten op. Het is klein gereedschap, maar wel gereedschap dat precies moet passen. Een verkeerde sleutel kan de ontluchter beschadigen, met lekkage of een vastzittend ventiel als gevolg.
Ontluchten is een praktische onderhoudsklus die vooral aan het begin van het stookseizoen veel verschil maakt. Uw radiator warmt gelijkmatiger op, de cv-installatie hoeft minder hard te werken en borrelende geluiden nemen meestal af. Controleer daarbij altijd eerst of de oorzaak echt lucht is. Een radiator die volledig koud blijft, kan ook een dichtgedraaide thermostaatkraan, vastzittende radiatorkraan of storing in de installatie hebben.
De meeste radiatoren in Nederlandse woningen hebben een vierkant ontluchtingsventiel. Hiervoor gebruikt u een standaard radiatorsleutel met een vierkante opening. Dit is het bekende kleine metalen sleuteltje dat over het vierkante pennetje van de ontluchter past. Kies een stevig model dat zonder speling aansluit. Te veel speling maakt het lastiger om gecontroleerd te draaien en vergroot de kans dat u de hoeken van het ventiel afrondt.
Bij sommige designradiatoren, handdoekradiatoren of oudere modellen ziet het ontluchtingspunt er anders uit. Er kan bijvoorbeeld een sleuf voor een platte schroevendraaier aanwezig zijn, of een kunststof dop met een specifiek ventiel erachter. Kijk daarom eerst goed naar de bovenzijde van de radiator. De ontluchter zit vrijwel altijd aan een van beide bovenhoeken, vaak tegenover de thermostaatkraan.
Gebruik geen tang als vervanging voor een passende sleutel. Met een tang oefent u snel te veel kracht uit en beschadigt u het ventiel. Een platte schroevendraaier werkt alleen als het ventiel daar expliciet voor bedoeld is. Bij twijfel is een universele radiatorsleutel voor de meeste standaardventielen de veilige en betaalbare keuze.
Naast de sleutel heeft u een droge doek en een klein bakje of beker nodig. Tijdens het ontluchten komt er eerst lucht vrij en daarna vaak een klein beetje water. Dat cv-water kan donker zijn en vlekken geven op een lichte muur, vloer of radiatorombouw. Leg de doek daarom direct onder het ventiel en houd het bakje eronder voordat u begint.
Een werkhandschoen is niet verplicht, maar wel praktisch als de radiator nog lauw is of als u viezigheid wilt vermijden. Controleer ook de waterdruk van uw cv-ketel wanneer u klaar bent. Na het ontluchten kan die druk iets dalen.
Begin niet terwijl de installatie op volle temperatuur draait. Zet de thermostaat laag en wacht tot de radiatoren zijn afgekoeld. Bij een warme radiator kan heet water uit de ontluchter komen. Bovendien is het lastiger te beoordelen of de warmteverdeling na afloop echt verbeterd is.
1. Draai de thermostaat laag en laat de radiatoren afkoelen. Zet bij voorkeur ook de cv-ketel tijdelijk uit volgens de aanwijzingen van uw installatie.
2. Start op de laagste verdieping en werk daarna naar boven. Lucht stijgt op, waardoor radiatoren op hogere verdiepingen vaak als laatste aandacht nodig hebben.
3. Plaats de doek en het bakje onder het ontluchtingsventiel. Steek de sleutel recht over het vierkante deel van de ontluchter.
4. Draai de sleutel heel voorzichtig linksom, meestal niet meer dan een kwartslag. U hoort vaak direct een sissend geluid. Dat is de lucht die ontsnapt.
5. Wacht tot er een rustige, gelijkmatige straal water zonder gesputter uitkomt. Draai het ventiel dan direct rechtsom dicht. Vast is vast: draai niet door.
6. Herhaal dit bij de andere radiatoren. Zet de installatie daarna weer aan, controleer de druk op de ketel en vul indien nodig bij volgens de handleiding van uw cv-ketel.
Laat na het opwarmen alle radiatoren nog even draaien. Voel voorzichtig of ze boven en onder gelijkmatig warm worden. Kleine temperatuurverschillen zijn normaal, maar een duidelijk koude bovenkant wijst erop dat er nog lucht aanwezig kan zijn.
Voor de meeste woningen is één controle per jaar voldoende, meestal voordat het kouder wordt. Merkt u tijdens het stookseizoen geborrel, geklop of een radiator die niet volledig warm wordt, dan kunt u tussentijds opnieuw ontluchten. U hoeft het niet wekelijks te doen. Komt er regelmatig veel lucht uit dezelfde radiator, dan is er mogelijk meer aan de hand.
Veelvuldig lucht in de installatie kan wijzen op een te lage waterdruk, een kleine lekkage, een probleem met het expansievat of werkzaamheden aan de cv-installatie. Ook na het bijvullen van de ketel of het vervangen van een radiator is ontluchten vaak nodig. Blijft het probleem terugkomen, schakel dan een installateur in. Alleen blijven ontluchten verhelpt de onderliggende oorzaak niet.
Bij een gesloten cv-installatie hoort de druk, gemeten wanneer de installatie koud is, vaak rond 1,5 bar te liggen. De juiste waarde verschilt per ketel en woning, dus volg altijd de handleiding van uw eigen cv-installatie. Staat de druk na het ontluchten te laag, dan kan de ketel storing geven of slecht verwarmen.
Vul niet zomaar ver door. Een te hoge druk is ook ongunstig en kan ervoor zorgen dat water via het overdrukventiel wordt afgevoerd. Controleer na het bijvullen nogmaals de radiatoren als dat nodig is. Bij grotere systemen, vloerverwarming of een warmtepompinstallatie kunnen andere richtlijnen gelden dan bij een standaard cv-ketel.
Woont u in een appartement met blokverwarming of stadsverwarming? Dan heeft u vaak geen eigen cv-ketel om bij te vullen. De radiatoren kunnen meestal wel een ontluchter hebben, maar de werkwijze en verantwoordelijkheid verschillen per gebouw. Informeer bij de verhuurder, VvE of beheerder voordat u aan de installatie werkt, zeker wanneer u geen afzonderlijke drukmeter of ketel in huis heeft.
Een radiator ontluchten sleutel is bedoeld voor lucht in de radiator, niet voor elk verwarmingsprobleem. Wordt de radiator alleen onderaan warm en blijft de bovenkant koud, dan is lucht een logische verklaring. Blijft de hele radiator koud, controleer dan eerst of de thermostaatkraan open staat en of andere radiatoren wel warm worden.
Wordt een radiator bovenaan warm maar onderaan koud, dan kan er vuil of slib in de radiator zitten. Dit komt vaker voor in oudere installaties. Ontluchten helpt daar niet tegen. Ook een vastzittende thermostaatknop of een verkeerd ingeregelde installatie vraagt om een andere aanpak.
Stop direct als het ventiel lekt, niet wil sluiten of zichtbaar beschadigd is. Probeer het niet dicht te knijpen met een tang en draai niet harder door. Vang eventueel water op, bescherm de vloer en laat het ventiel repareren. Een klein onderdeel vervangen is meestal eenvoudiger dan schade herstellen door een blijvende lekkage.
Bewaar uw radiatorsleutel op een vaste plek bij de cv-handleiding, in de meterkast of in uw gereedschapskist. Dan hoeft u niet te zoeken zodra een radiator begint te borrelen of koud blijft. Met een passende sleutel, een doek en een rustige hand is dit onderhoud snel geregeld - en merkt u het verschil vaak al bij de volgende keer dat de verwarming aanslaat.